Mahkeme Kararı Özeti Olay ve Hukuki Sorun: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nde açılan evlenmenin butlanı davasında, teyze-yeğen ilişkisindeki iki kişinin evliliği Türk Medeni Kanunu m. 129'un ihlali nedeniyle boşanmıştır. Davalılar, nüfus kaydında yanlışlık olduğunu iddia etmişlerdir. Yargıtay'ın Hukuki Değerlendirmesi: Mahkeme iki önemli usul hatasına işaret etmiştir. Birincisi, mutlak butlan davalarında Cumhuriyet Savcısı'nın duruşmalara katılması zorunlu olduğu halde katılımının sağlanmadığı; ikincisi, davalıların ileri sürdüğü nüfus kaydı tashihi davasının (aynı anda açılmış olduğu belirtilen dava) evlenmenin butlanı davasının sonucunu etkileyeceğinden, bu tashihi davayı bekletici mesele yapılması gerekirken yapılmadığıdır. Sonuç: Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararını usul hataları nedeniyle BOZMUŞ ve dosyayı ilk derece mahkemesine geri göndermiştir. İlk mahkeme, nüfus kaydı tashihi davasının sonucunu bekleyerek yeniden karar vermesi gerekmektedir.
2. Hukuk Dairesi 2022/1569 E. , 2022/2209 K.
" "MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi DAVA TÜRÜ : Evlenmenin Butlanı
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalılar ... ve ... tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: 1-Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması (TMK m. 145/4) sebebiyle mutlak butlan davası ... tarafından davaname ile açılmıştır. Cumhuriyet savcısı, Kanunda açıkça öngörülen hallerde hukuk davası açar veya açılmış olan hukuk davasında taraf olarak yer alır (HMK m. 70/1). Mutlak butlan davası açma Cumhuriyet savcısı için bir görev olduğundan (TMK m.146/1) duruşmalarda hazır bulunması gereği de görevin doğal sonucu olarak bir zorunluluktur. Bu nedenle Cumhuriyet Başsavcılığının duruşmalara katılması sağlanmadan yokluğunda yargılamaya devamla hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir. 2-Kabule göre de; alınan nüfus kayıtlarına göre davalılardan Burcunun diğer davalı ...un annesinin kardeşi olduğu, yani davalıların teyze-yeğen oldukları görülmektedir. Türk Medeni Kanununun 129. maddesinde evlenmeye engel teşkil edecek olan hısımlık dereceleri gösterilmiş ve teyze-yeğen ilişkisinin evlenme engeli olduğu belirtilmiştir. Kanunda evlenmeleri yasak olan kişiler, her nasılsa evlenmiş ise, yapılan evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK m. 145/4).Mahkemece davalıların savunmasında davalı ...un annesinin nüfus kayıtlarında yanlışlık olduğu iddiası nedeniyle davalılara nüfus kayıt davası açmak üzere süre verilmiş, sürede dava açılmadığından bahisle beklenmeyerek davanın esası hakkında karar verilmiştir. Davalı ...un annesi ... sağ olup nüfus kayıt davasını onun açması gerektiğinden davalılara yetki verilmeden dava açmak için verilen kesin süre geçerli değildir. Kaldı ki davalılar temyiz dilekçelerinde ...un annesi ... tarafından 28.12.2021 tarihinde Gebze 3.Aile Mahkemesi 2021/805 esas sayılı dosyası ile nüfus kaydının düzeltilmesi/ soybağının reddi/babalığın tashihi davası açıldığını belirtmişlerdir. Davalılarca açıldığı belirtilen nüfus kayıt tashihine dair dava evlenmenin butlanına ilişkin davanın sonucunu etkileyeceğinden, mahkemece; nüfus kayıt tashihine yönelik davayı bekletici mesele yapılması ve bu davada hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.09.03.2022 (Çar.)